Zwarte Hmong Bergstam in Sapa

We zitten op een terrasje aan het meer van Sapa (Vietnam), m’n moeder en ik, te genieten van een cola en een taartje terwijl de zon langzaam aan het onder gaan is. Brommertjes volgeladen met watertanks, families van vier of meer personen of zelfs een half omgekapt regenwoud komen voorbijgeraasd. Sapa is rustig in vergelijking met de hoofdstad Hanoi, maar ook hier is het getoeter soms oorverdovend. Dametjes van de bergstammen proberen om de twee minuten ons hun zelfgemaakte kledij te verkopen. Ze zijn opdringerig, en ondanks het feit dat hun producten prachtig zijn wens ik ze niet te kopen. Vriendelijk doch beslist zeg ik telkens duidelijk “No, thank you!”

Een jongetje van tien jaar komt leuren met armbandjes, de kleren die hij draagt zijn rotversleten en vuil, en zijn gelaatsuitdrukking verraadt diep ongeluk. Ons hart breekt, maar we maken van er een steen van. “No, thank you” zeg ik vriendelijk maar duidelijk. Hij wijst een paar keer naar mijn cola, en hoewel een stemmetje in me schreeuwt om toe te geven en hem alles te geven wat hij maar wensen wil, laat ik m’n rationele kant overwinnen. Als je aan bedelende kinderen geeft zorg je voor de voortzetting van deze vreselijke praktijken, en vernietig je al het werk van enkele fantastische organisaties die deze kinderen een betere toekomst willen geven. “No!” zeg ik beslist, en ik voel me een rijke klootzak, maar rationeel weet ik dat ik de juiste keuze maakte.

Famo en Mama in Sapa
Op wandeling met m’n mama in de velden rond Sapa

DONDERDAG
De bergstammen waren vroeger nomaden, oorspronkelijk komen ze ergens uit een veel noordelijker stuk van Azië maar ondertussen hebben ze hun nomadische levensstijl achter zich gelaten en zich gesetteld in de bergdorpen in het noorden van Vietnam, Laos en Thailand. Aan de hand van hun kledij kan je zien tot welke stam ze behoren, hun religie is sjamanisme en hun relatie tot de etnische meerderheden is gecompliceerd. Ze zijn vaak straatarm, vaak gediscrimineerd maar vaak ook bewonderd om hun handigheid. Er wordt gebedeld door kinderen, maar je mag hen niets geven want dan zullen ze niet naar school gaan. Zelfs geen snoepjes, om dezelfde reden, maar ook omdat ze geen tandzorg hebben.
Dit alles krijgen we te horen wanneer we een tour gaan boeken bij Ethos – Spirit of the Community, een ethisch verantwoorde organisatie die begeleide wandelingen en homestays organiseert en dit doet met respect én voordelen voor de lokale cultuur. We boeken een dag tour voor de volgende dag en kijken er erg naar uit.

VRIJDAG
We zijn op tijd opgestaan, en helemaal klaar voor een dag vol verwondering. Ik geef nog snel m’n vuile was aan de receptie af en begin me vol te smeren met zonnecrème in de hotellobby. My, onze gids voor de dag, komt binnen en we begroeten haar. Ze is een sympathieke meid met een vrolijke lach, lid van de Zwarte Hmong stam, en ze draagt trots de prachtige kledij van haar stam. Ik heb nog nooit een wandeling gedaan met een privégids, maar bij Ethos doen ze niet aan massatoerisme. “De lange of korte wandeltocht naar het bergdorp?” vraagt ze, een aangezien we uitgerust zijn en de temperatuur buiten niet doet denken aan Dante’s Inferno kiezen we voor de lange tocht.

In Sapa bezoeken we eerst nog de lokale markt. We zien een gevilde hond, en een hoop ander vlees dat in stukken gehakt is en zo verkocht wordt. “We eten liever geen hond vanmiddag” zegt m’n mama grappend, en we kiezen voor een stukje varkensvlees. Het is handig om een lokale gids te hebben, je hoeft de taal niet te spreken en je moet niet onderhandelen over de prijs. My koopt ons nog bamboescheuten, morning glory, champignons, tofu, ananassen en nog veel meer lekkers tot de gigantische mand op haar rug gevuld is. We kijken onze ogen uit, de maaltijd zal fantastisch zijn ’s middags!
We kruipen in een minivan en vijf minuten later staan we tussen de rijstvelden.

Onze gids, My
Onze gids, My

Het is een prachtig zicht, slechts enkele minuten buiten Sapa voel je de rust van de boerenbuiten. Een waterbuffel stapt gezapig tussen de groene veldjes, een paar vrouwen bewerken samen de grond van de terraslandbouw terwijl een kleutertje rustig in het gras speelt. Een scooter met drie twaalfjarigen erop rijdt ons bijna van de baan. De school is pas uit, op vrijdag is er enkel ’s ochtends school, en een uitgelaten joelende bende maakt zich het landschap meester. Enkele jongens en meisjes zwemmen in de bijna uitgedroogde rivier terwijl anderen hun huiswerk onbezorgd in de vrije natuur weggooien. Er is nog wat werk aan de winkel wat betreft milieubewustzijn.
We kruipen over een wankele bamboebrug, stappen balancerend over de rand van de irrigatiesystemen, kijken verwonderd naar de plastiek zeilen waarop kruiden gedroogd worden en ruiken de hennepvelden (My: “We don’t smoke it, this is for making clothes!”). We genieten van de prachtige vergezichten tot we twee uur later aankomen in het dorpje van de Zwarte Hmong, en meer specifiek aan het huisje van de familie die ons middagmaal zal klaarmaken.

Het huis van de zwarte hmong familie
Het huis van de Zwarte Hmong familie

Hartelijk worden we ontvangen door onze gastvrouw. Ze spreekt geen Engels, maar My vertaalt naar de taal van de stam. Het is een mooie deal, onze tour levert de ingrediënten voor een feestmaaltijd, en in ruil mogen we meegenieten van de familiesfeer in het huisje van onze gastvrouw. We helpen met het kuisen en breken van de morning glory, en ook het dochtertje van de familie helpt met plezier mee. My vertelt over het gezin: “Ze hebben drie kinderen, ze hadden er vier maar eentje is gestorven. De grootmoeder is meer dan 90 jaar oud (een certificaat aan de muur bevestigd dit) en ze is de sjamaan van het dorp.” My toont het grote altaar tegen de muur. “Hier voert ze haar sjamaanrituelen uit. Als je ziek bent kom je naar de sjamaan, maar als je een been breekt ga je naar het hospitaal” knipoogt ze. “Gisteren hebben ze nog een varken geslacht, een ritueel voor een gestorven kindje.”Het huis is simpel, eerder een hut dan een huisje, maar de sfeer is gezellig. Terwijl we de heerlijke maaltijd verorberen komen er kindjes en mensen binnen en buiten gelopen en ze eten allemaal een hapje mee. Enkele kinderen kijken naar de beeldbuistelevisie. “De grootmoeder heeft gisteren deze tv gekocht, het is nog maar de tweede televisie in het dorp!” vertelt My. Er is overvloed, we krijgen al dit eten niet op. Er is armoede, maar er wordt veel gelachen. Deze lieve mensen zullen hier ook ’s avonds nog van kunnen eten.

Zwarte Hmong Familie
Enkele van de gasten bij de maaltijd, met het sjamaanaltaar in de achtergrond

We nemen afscheid van het gezin, en omdat we onze buik vol gegeten hebben en de temperatuur ondertussen behoorlijk gestegen is, kiezen we voor een korte wandeling in plaats van een lange. Een half uurtje later zitten we in een taxi op weg naar het kantoor van Ethos. We praten na over onze dag, stellen enkele vragen, regelen een bus naar Hanoi voor zondag, en bekijken de uitleg over de projecten die gesteund worden. We zijn tevreden, het was een prachtige dag. We settelen ons op een terras en genieten van cola en een taartje. Een jongetje komt bedelen, en m’n hart breekt. Er is nog veel werk aan de winkel.

Je kan een tour boeken met Ethos – Spirit of the Community via www.ethosspirit.com
Deze blog is niet gesponsord, ik schrijf mijn ervaringen neer zonder daar iets voor terug te krijgen.

6 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.